हेडसर गोरेबहादुर ! जो बाहुन शिष्यलाई बजार घुमाउँदै बंगुर खुवाउँथे

१२ भदौ, काठमाडौं । धेरैलाई थाहा नहुन सक्छ, गोरबहादुर खपाङ्गीलाई पञ्चायतकालीन मन्त्री नवराज सुवेदीले रामेछापको गौरीशंकर स्कुलमा हेडमास्टर बनाएर लगेका थिए । कालान्तरमा सुवेदी राष्ट्रिय पञ्चायतको अध्यक्ष बने, खपांगीचाहिँ सुवेदीकै विपक्षमा कम्युनिस्ट राजनीति फैलाउनतिर थाले । रामेछापको तत्कालीन जिल्ला सदरमुकामस्थित गौरीशंकर उच्चमाविमा खपांगी हेड सर हुँदा आफ्ना विद्यार्थीलाई कम्युनिस्ट बन्नु भन्दै पढाउने गर्थे । रामेछापमा कम्युनिस्ट पार्टीको प्रचार गर्ने पहिलो पुस्ताका नेतामा पर्थे गोरेबहादुर, जो पछि कम्युनिस्ट विचार छाडेर जातीय राजनीतिमा लागे । रामेछापमा २०२६ सालतिर शिक्षक बनेका खपांगी १६ वर्षसम्म गौरीशंकरको हेडसर रहे ।

 उनले पढाएका विद्यार्थीहरु अहिले देशका विभिन्न उच्च ओहोदामा पुगेका छन् । उनीहरुका साझा सम्झना के हुन् भने-गोरे सर रमाइला थिए । कम्युनिस्ट विचारका प्रचारक थिए । गोरेबहादुरले पढाएकै स्कूलमा हाल नेकपा क्रान्तिकारी माओवादीका उपाध्यक्ष सीपी गजुरेलले पनि केही वर्ष पढाए । तर, गोरे जस्तो चर्चित हेडमास्टर चाहिँ कोही भएनन् । त्योबेला जिल्लामा सिडिओ भन्दा चर्चा गोरेबहादुरको हुनेगर्थ्यो भन्छन् त्यसबेलाका साक्षीहरु । गोरेबहादुरको रामेछाप साइनो र राजनीति अनि उनका जीवनका उतार-चढावबारे उनलाई रामेछाप पुर्‍याउने राष्ट्रिय पञ्चायतका पूर्वअध्यक्ष नवराज सुवेदीका साथै उनका शिष्यहरुसँग हामीले सोधेका छौं ।महोत्तरीलाई कम्युनिस्टबाट जोगाउन रामेछाप ल्याएँ नवराज सुवेदी, पूर्व राष्ट्रिय पन्चायत अध्यक्षगोरेबहादुर खपांगीलाई मैले सबैभन्दा पहिले सूर्ती विकास कम्पनीमा जनकपुरमा जागिर लाइदिएको थिएँ । म त्योबेला उद्योग वाणिज्य मन्त्री थिएँ ।

 राष्ट्रिय पञ्चायतका सदस्य मेरा साथी पृथ्वीमानसिंह भण्डारीले भनेर उनलाई जागिर लाइदिएको हुँ । पृथ्वीमान हाल मधेसी मोर्चाका नेता शरतसिंह भण्डारीका पिता हुन् । पछि तिनै पृथ्वीमानले यो केटाले मेरो जिल्लालाई कम्युनिस्टमय बनाउने भयो, लौन तपाईकोतिर लगदिनुस् भने । मेरोमा गौरीशंकर स्कूलमा गतिलो पढेलेखेको मास्टर चाहिएकाले गोरेलाई हेडमास्टर बन भनेर ल्याएँ । यो त्यस्तै ०२६/२७ सालतिरको कुरा हो । उनले रामेछापमा पनि कम्युनिस्ट बनाउने धन्दा छाडेनन् । तर, मसँग कहिल्यै नराम्रो भएन । म पञ्चायतको नेता थिएँ, उनले मलाई मान्थे । बीचमा सरकारले धादिङ सरुवा गर्दा पनि मैले फेरि उनलाई रामेछाप लगेको हुँ । त्योबेला उनले धेेरैलाई कम्युनिस्ट बनाए । तर, उनी असल शिक्षक भएकाले मैले उनलाई कुख्यात डाकालाई जेलमै कम्युनिस्ट बनाए देवशंकर पौडेल, पूर्वसांसद, एमाले केन्द्रीय सदस्य गोरेबहादुर खपांगी भनेपछि ०३०/०३२ सालतिर उनको नाम नसुन्ने कोही थिएनन् । रामेछाप जिल्लाभरि चार/पाँचवटा मावि थिए ।

म साँघुटारमा १० कक्षाको फस्र्ट ब्वाइ थिएँ ।जोगाएँ ।एक दिन गोरे सर हाम्रो हेडसर केबी सरलाई भेट्न साँघुटार पुगे । केबीसर पनि कम्युनिस्ट हुनुहुन्थ्यो, उहाँहरु साथी । बहुदल आएपछि केबी सर ओखलढुंगाको सिंहदेवी गाविसमा एमालेबाट गाविस अध्यक्ष पनि बन्नुभयो । गोरे सरले म फर्स्ट ब्वाइ र अखिल भन्ने थाहा पाउनुभएछ । मलाई काँधमा धाप मार्दै कम्युनिस्ट भएछौ, राम्रो गर भने । पछि म गोरे सरलाई भेट्न गौरीशंकर स्कुलकै क्वाटरमा पनि पुगेको थिएँ । मान्छे हाँसो ठट्टा धेरै गर्ने तर सबैलाई कम्युनिस्ट बनाउँदै हिँड्ने स्वभाविक थियो । भुजीका लाले हर्के भनेपछि जिल्लाकै कुख्यात डाँका भनेर चिनिन्थे । तीमध्ये लाले अर्थात लालबहादुर खड्का भुजी गाउँ पञ्चायतको उपप्रधानपञ्च पनि बने । उनलाई उपप्रधान बनेपछि पहिलेकै अभियोगमा जेल हालियो । गोरेबहादुरले रामेछाप जेलमै हुँदा खुँखार डाका लालेलाई पनि कम्युनिस्ट बनाएछन् । मेरा बुबा नारायणबाबु रामेछापको अग्रज कम्युनिस्ट हुनुहुन्थ्यो । स्कूल र हाम्रो घर भँगेरी नजिकै भएकाले हाम्रो घरमा प्रायः खाना खान आउनुहुन्थ्यो । म त्योबेला सात वर्षको थिएँ । कम्युनिस्ट नेता पुष्पलाल र शहीद गंगालालको जन्मस्थान भएकाले पनि उहाँको विशेष मोह थियो हाम्रो परिवारसँग । उहाँलाई भेट्न ऋषि देवकोटा आजाद, राधाकृष्ण मैनाली, मोदनाथ प्रश्रतिहरु गएको मलाई याद छ । रामेछापमा प्रत्येक विहीवार हाट लाग्थ्यो ।

 गोरे सरकै पालादेखि हाट लाग्ने दिन हाफ छुट्टीको व्यवस्था भएको हो । उहाँ विशेष गरी बाहुन, क्षेत्री र हामी नेवार विद्यार्थीलाई हाटमा लगेर मगर्नीले बँगुरको बोसोमा पकाएको सेल खाँदै बजारमा आफ्नो पछिपछि हिँड्न लगाउनुहुन्थ्यो । बाबियाखर्कका घिमिरे बाहुनलाई पछिपछि सुनपानी छर्केरमात्र विहीबार घरभित्र छिराउँथे भन्ने पनि सुनियो । प्रहरीले गोरे सरलाई बेलाबखत समातिराख्थ्यो । तर सरलाई धेरै पटक हामी विद्यार्थीले ढुंगामुढा प्रहार गरेर प्रहरी हिरासतबाट छुटाएका छौं । २०३६ को जनमत संग्रहका बेला राजबन्दीहरु छुट्दा लाले पनि छुटे, जसलाई पछि गाउँकै कोलडाँडा हाटमा स्थानीय रीसइबी र उनीहरुबाट पीडितले लाले-हर्के दुबैलाई मारे ।बाहुन र नेवार विद्यार्थीलाई बंगुरको बोसोवाला रोटी खुवाउथे रमेशबाबु श्रेष्ठ,व्यवसायी, गोरेबहादुरका शिष्य गोरेबहादुर सरलाई सूर्ती विकास कम्पनीमा काम गरिरहेका बेला मेरा बुबा नारायणबाबु श्रेष्ठले सर्लाहीतिर गएर रातारात लिएर आउनुभएको हो । सायद नवराज सुवेदीसँग कुरा भएर होला । रामेछाप जिल्लामा कम्युनिस्ट बनाउने नेतामा गोरेको नाम अग्रपंक्तिमा आउँछ, जसलाई पछ्याउँदै हामीले जिल्लामा कम्युनिस्ट पार्टी बिस्तार गरेर चुनाव जित्ने अवस्थामा पुग्यौं ।

Labels: News